ابراهيم عاملي ( موثق )
32
تفسير عاملي ( فارسي )
باشد بگذارند ، ابن كيسان گفت : آنان باشند كه نماز بامداد به جماعت كنند ، حسن بصرى گفت : در شب نماز كنند تا بوقت سحر آنگه در وقت سحر به استغفار مشغول باشند . در جمله وصاياى لقمان كه پسرش را وصيّت نمود كه اى پسر نبايد كه خروس از تو زيركتر باشد بوقت سحر برخيزد و استغفار كند و تو خفته باشى . مجمع : حضرت امام رضا از حضرت امام صادق ( ع ) نقل كرده است : يعنى آنها كه هنگام سحر نماز مىخوانند و هم از امام صادق ( ع ) نقل شده است : كسى كه هنگام سحر هفتاد مرتبه بگويد : ( استغفر اللَّه ربّى و اتوب اليه ) مشمول اين آيه خواهد بود . حسينىّ نوشته : بيت : گناه آمد شهود ما سوى اللَّه از اين نوع گناه استغفر اللَّه و گفتهاند يعقوب كه بفرزندانش گفت : ( سَوْفَ أَسْتَغْفِرُ لَكُمْ ) يعنى در آينده براى شما از خدا آمرزش مىخواهم مقصودش آن بوده است كه هنگام سحر دعا بكند كه آن وقت مستجاب است چون دشوارتر است و روح آدمى در آن وقت صافتر است . بيان السعادة : صبر موجب راستى است كه نتيجه ى آن استقامت در اقوال و افعال و احوال است و كمال قنوت كه طاعت و بندگى باشد همين استقامت در افعال و اقوال و احوال است و طاعت و استقامت وسيله ى آسانى بخشش فعليّات نفس است يعنى آنچه را شخص موجود و در اختيار دارد به آسانى مىتواند ببخشد و از آن در - گذرد ، و با اين جور بخشش تقرّب بيوم الدّين حاصل مىشود كه نزديكى بروشنائى و نورانيّت دين است و زشتيهاى تيرگى و ظلمانيّت خويهاى آدمى را مىپوشاند و نزديك مىشود بسحر و صبح اميد و چون مطابق تكوين و فطرت انسانى اعمال و وظائف دين معيّن شده است و ظاهر آدمى با باطنش بايد مطابق باشد ، خداوند موظَّف كرده است او را كه در سحر تيرگى نهاد خود و هنگام ظلمانيّت خوى بشرى به زبان استغفار گويد تا سحر ، تيرگى باطن بروشنى روز صفا و جلوه ى نور حقّ متّصل شود . امام قشيرى گفته است : تأويل آيه اين است : شكيبا هستند در انجام فرمان